Sosyal güvenlik dilinde ölen sigortalının çocuklarının ölen kişi üzerinden aldıkları aylıklara, yetim aylığı denir. Sosyal Güvenlik Kanunları kapsamında bağlanan yetim aylığı, birçok gencimize önemli bir yardım ve güvence durumundadır.

Genel olarak ölen kişinin hak sahibi olan çocuklarına bağlanan yetim aylıklarının, sigortalı olarak çalışılmaya başlandıktan sonra kesileceğine dair yaygın bir görüş bulunmaktadır. Bu görüş genel olarak doğru olmakla birlikte, aylığın kesilmesi gerektiğinin bazı istisnaları vardır.

Yetim Aylığının hangi kanun hükümlerine göre bağlanacağı, kişinin ölüm tarihine göre belirlenmektedir.  1.10.2008 tarihinden önce ölen kişinin hak sahiplerine BAĞ-KUR,SSK ve Emekli Sandığı hükümlerine göre; sonrasında ölen kişinin hak sahiplerine de 5510 sayılı kanun hükümlerine göre bu yetim aylığı bağlanmaktadır.

Hak sahibi olan erkek ve kız çocuklarına 1.10.2008 tarihinden önce yetim aylıklarının kesilmesi eski BAĞ-KUR, SSK ve Emekli Sandığı kanunlarındaki hükümlere göre yapılmaktadır.  Dolayısıyla, bu tarihten önce yetim aylığı alan kişilerin aylıklarının arttırılması, azaltılması kesilmesi ve yeniden bağlanmasında 5510 sayılı yasanın geçici 1.Maddesinde hükmüne göre eski kanunlara göre yapılmaktadır.

1.10.2008 tarihinden sonra ölen kişilerin hak sahiplerine bağlanan yetim aylıklarının kesilmesi ise 5510 sayılı kanun hükümleri esas alınarak yapılmaktadır.

5510 sayılı kanunun 35’nci maddesinin (b) bendinde : “Hak sahibi olma niteliğinin ölüm tarihinden sonra kazanılması halinde, bu niteliğin kazanıldığı tarihi, takipeden aybaşından itibaren başlatılır. Hak sahiplerine bağlanan aylıklar 34’üncü maddede belirtilen şartların ortadan kalktığı tarihi takip eden ödeme dönemi başından itibaren kesilir” denmektedir. Bu hükümlere göre 5510 sayılı kanunun 34’ncü Maddesi dikkate alınarak; malul olmayan kız çocuklarına bağlanan yetim aylığı, kız çocuklarının sosyal güvenlik kanununa tabi olarak çalışmaları halinde, evlenmeleri halinde ya da boşandıkları eşleri ile birlikte yaşadıkları SGK tarafından tespit edilmesi halinde kesilmektedir. Bu manada malul olmayan kız çocuklarının belli yaşa kadar öğrenci olması ya da belli bir yaşa tabi olması koşulu bulunmamaktadır.

Yine 5510 sayılı kanunun 34’üncü maddesine göre malul olmayan erkek çocuklara bağlanan yetim aylıkları; sosyal güvenlik kanununa tabi çalışmaları halinde, öğrenimi yoksa 18 yaşını, ortaöğrenim mezunu ise 20 yaşını, yükseköğrenim mezunu ise de 25 yaşını doldurduğunda kesilmektedir.

Kız çocuklarının aksine malul olmayan erkek çocuklarının evlenmeleri halinde kesilmemektedir.

Hak sahibi olan kız ve erkek çocuklarının SGK sağlık kurulunca çalışma güçlerini en az yüzde 60 oranında yitirdiklerinde (yani malul olmaları durumunda) ; bu çocuklara bağlanan yetim aylıkları belirli yaşları doldurmaları(erkek çocuklar), öğrenciliklerinin sona ermesi (erkek çocuklar) ve evlenmeleri hallerinde (kız çocuklar) kesilmez. 
Bu durumda 5510 sayılı kanun kapsamında yetim aylığı alan bütün çocukların (çocuğun malul olup olmaması; kız ya da erkek olup olmaması fark etmemektedir) aylıkları sosyal güvenlik kanuna tabi çalışmaları halinde kesilecektir.

Yalnız, bu ifadelerde yer alan “Çalışma” kavramı, yetim aylığı alan çocuğun bütün sigorta kollarına tabi olarak çalışması olarak anlaşılması gerekir.

(İş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık sigorta kolları ile malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası kolları bütün sigorta kollarını kapsamaktadır.)

5510 sayılı kanunun 5’nci maddesinin birinci fıkrasının (a),(b) ve (e) bentleri kapsamında yer alan, yetim aylığı alan çocukların aylıklarının kesilmesini gerektirmeyen çalışmalar ise şunlardır:

1) Ceza infaz kurumları ile tutukevleri bünyesinde oluşturulan tesis, atölye ve benzeri ünitelerde iş kazası ve meslek hastalığı ile analık sigortasına tabi çalıştırılan hükümlü ve tutukluların çalışmaları,

2) Haklarında iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası hükümleri uygulanan kişilerin çalışmaları,

3) 05.06.1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ile yine iş kazası ve meslek hastalığı sigortasına tabi meslek liselerinde okumakta iken veya yükseköğrenimleri sırasında zorunlu staja tabi tutulan öğrencilerin çalışmaları,

4) Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen meslek edindirme, geliştirme ve değiştirme eğitimine katılan ve haklarında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulanan kursiyerlerin çalışmaları,

5) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 46’ncı maddesine tabi olarak kısmi zamanlı (part-time) çalıştırılan öğrencilerden aylık prime esas kazanç tutarı asgari ücretten az olanların çalışmaları.

5510 sayılı kanun kapsamında yetim aylığı alırken,yukarıda belirttiğimiz bütün sigorta kollarına tabi olmayan şekilde çalışmaya başlayan çocukların yetim aylığının hiçbir şekilde kesilmemesi gerekmektedir.
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
tulay uzun 3 yıl önce

kızımın babasi 2002 vefat etti yetim maaşı vermiyolar eşim sikortalı deyıldi acaba ondanmı bilgilerdirimisiniz yada nereye basvurmalıyım

Avatar
busra bulut 4 yıl önce

babamdan aldigim yetim maasim var,sigortali olarak calismaya basladigimda aldigim yetim maasi anneme mi aktarilacak veya aktarilmasi icin ne yapmam gerekiyor yardimci olurmusunuz?

Avatar
Sevim kurt 4 yıl önce

merhaba ali bey ben 32 yaşındayım babamdan yetim aylıgı alıyorum beş yıldır ama bebek bakıçılıgı işinde çalışıyom bir aydır sigortalı çalışıyorum bu durumda maaşım kesilirmi bu ay kesilmemiş ne yapmam gerek lütfen bana bi yardımcı olun allah için

Avatar
sinem karakas 4 yıl önce

iyi gunler ..annem ve ben babamdan dolayi bagkur maasi aliyorduk.babam malulen emekliydi..annemi yakin zamanda kaybettim..ama ben hala eskiden aldigim miktarda maas aliyorum yani 244 lira..annemin vefati dolasiyla maasinin bir kisminin bana baglanmasi icin basvurduk hala bir cevap alamadik..benim sorum annemin maasi bana gecer mi ? cevap icin simdiden tesekkurler

Avatar
fatma çesme 3 yıl önce

benim sorumu yanıtlarsanız sevinirim ben babamdan yetim aylıgı alıyorum sgk çalışırsam kesilirmi 2008 önce baglandım babam 2006 da öldü

Avatar
RAŞİT ÇÜRÜK 3 yıl önce

babam öldü 200 yaşınnda lise sona gidiyom maaşımı kestile

Avatar
nurcan karahan 3 yıl önce

1960 dogumluyumlu 1999 ssk girisim var 1500 pirim gunum var nasil emekli olurum ve babamdan yetim ayli aliyom 350 tl kesilirmi bu durumda ne yamaliyim

Avatar
Saadet colak 3 yıl önce

iyi calismalar.ben bagkur emeklisi babamdan yetim ayligi almaya basladim.fakat bagkurlu olma durumum var.bu sebebten dolayi maasim kesilirmi ve sagliktan nasil yararlanirim.simdiden tesekkur ederim.