Balkonda yetiştirme düzenini sınırlayan şey yatağın boyutu değil, yataktan geriye kalan yürüme şerididir. Yükseltilmiş bahçe yatağı, toprağı zeminden ayırıp belli bir çerçeve içinde tutan yetiştirme kabıdır. Bahçede bu çerçeve doğrudan toprağa oturur ve fazla su aşağı iner. Balkonda ise aynı yatak su geçirmeyen bir zeminin üstünde durur ve kapalı bir alanı ikiye böler. Dar alanda yerleşim planı bu iki farkın üzerine kurulur.
Balkonda plan yataktan değil, kalan geçiş şeridinden başlar
Önce balkonun net kısa kenarını ölç. Net kenar, duvar yüzeyinden korkuluğun iç yüzüne kadar olan gerçek mesafedir. Sitede listelenen taban seçenekleri arasında en dar olan 42x42x43 cm, en uzun olan 210x42x43 cm. Arada 84x84x43 cm kare ve 126x42x43 cm şerit kurulum var. Kare model dışındaki üç seçenekte derinlik 42 cm'de kalıyor. Geçiş şeridi, net kısa kenardan yatak derinliğinin çıkarılmasıyla bulunur.
|
Balkonun net kısa kenarı |
42 cm derinlikli yatak sonrası kalan şerit |
84 cm derinlikli yatak sonrası kalan şerit |
|
100 cm |
58 cm |
16 cm |
|
120 cm |
78 cm |
36 cm |
|
140 cm |
98 cm |
56 cm |
|
160 cm |
118 cm |
76 cm |
|
180 cm |
138 cm |
96 cm |
Tablodaki sayılar bir standart değil, düz çıkarma işlemidir. Şeridin yeterli olup olmadığını kendi hareketinle ölçersin: dolu bir sulama kabını iki elinle taşıyıp aynı şeritten geç. Omzun duvara veya yatak kenarına sürtüyorsa şerit dardır. Aynı şerit kapı kanadının açılma alanıyla ve kurutmalıkla da paylaşılıyorsa, hesabı boş balkona göre değil dolu balkona göre yap.
- Kısa kenarı duvardan korkuluğun iç yüzüne kadar ölç
- Kapı kanadının açılırken süpürdüğü alanı zemine kağıt bantla işaretle
- Klima dış ünitesi, kurutmalık ve depolama kutusu gibi sabit işgalleri aynı krokiye ekle
- Kalan boşluğun kısa kenarından yatak derinliğini çıkar
- Yatağın oturacağı dikdörtgeni bantla zemine çiz ve iki gün öyle bırak
Duvar tarafı mı, korkuluk tarafı mı?
Bu karar ışıkla başlar ve güvenlikle biter. Duvar tarafı rüzgardan korunur, gündüz ısınan duvar akşam bu ısıyı geri verir; buna karşılık üst kat döşemesinin çıkıntısı ışığın bir bölümünü keser. Korkuluk tarafı daha çok ışık ve hava alır, ama rüzgarın ve damlayan suyun geçtiği yer de burasıdır. Bu nedenle balkonda bahçe yatağı konumu yalnız güneşe göre değil, korkuluk boşluğuna ve suyun damlama yönüne göre de seçilir.
- Yatağı korkuluğa bitiştirme; birkaç santimetrelik boşluk sızan suyu erken görünür kılar
- Korkuluğun dış yüzüne saksı, kap veya askı yerleştirme
- Korkuluk üstünü aşan boydaki bitkileri duvar tarafındaki bölüme al
- Yatağın üst kenarını raf gibi kullanma; küçük aletler korkuluk boşluğundan aşağı düşebilir
Sırt sırta iki sıra yerine tek sıra düzen çoğu balkonda daha iyi çalışır. Tek sırada her bitkiye aynı taraftan uzanırsın ve geçiş şeridi bölünmez. İki sıra kurulacaksa aradaki mesafeyi kolunun uzanma boyuna göre değil, çömelme alanına göre ölç.
Kat yükseldikçe rüzgar neyi değiştirir?
Rüzgar yerden yükseldikçe hem hızlanır hem daha düzensiz eser. Bina köşeleri ve iki blok arasındaki boşluklar hava akımını daraltıp hızlandırır. Bu yüzden üst kattaki bir balkon, aynı sokaktaki bahçeyle aynı koşullara sahip değildir. Fark iki başlıkta toplanır: kuruma ve mekanik yük.
Kuruma tarafı sulama sıklığını değiştirir. Sürekli hava akımı toprak yüzeyinden ve yapraktan nemi daha hızlı alır, bu yüzden balkondaki bir sebze yatağı bahçedekinden daha sık su ister. Mekanik yük tarafı ise rüzgar tutan yüzeylerle ilgilidir. Yarı açık bırakılmış bir örtü, gevşek bağlanmış bir kafes veya yatağı aşan boydaki bir bitki yelken gibi davranır.
Dolu bir yatak kendi ağırlığıyla yerinde durur, ama üstüne bağlanan her ek yüzey bu dengeyi değiştirir. Kafes ve destek çubuklarını tek noktadan değil, en az iki noktadan bağla. Rüzgarlı günlerde balkonda gevşek duran hafif parça bırakma.
Kapalı zeminde su nereye gidiyor?
Bahçede fazla su toprağa iner, balkonda ise seramiğin üstünde kalır ve eğimin gösterdiği yöne akar. Bu yüzden balkonda sulama, bitki sorusundan önce zemin sorusudur. Suyun nereye gittiğini görmeden yatağı doldurmak, ilk yoğun sulamada komşu balkonuna damlayan bir sorun üretir. Yatak tabanının kapalı mı yoksa süzdürmeli mi olduğunu ürün açıklamasından kontrol et; bu ayrım suyun davranışını değiştirir.
- Yatağı boşken planladığın yere koy
- Zemine bir bardak su dök ve akışın hangi yöne gittiğini izle
- Akış balkon giderine ulaşıyor mu, yoksa korkuluk dibinde mi birikiyor, not al
- Gider yolunu kapatıyorsa yatağı gider hattının dışına kaydır
- Altında su göllenmesi oluyorsa yatağı tepsi veya yükseltici üstüne al
Tek seferde bol su vermek yerine aynı miktarı bölerek uygulamak taşmayı azaltır. Yüzeyi kurumuş toprak suyu ilk anda içeri almaz ve su kenarlardan kaçar. Zeminde kalan ince toprak izleri kurudukça leke bırakır ve gider ızgarasını tıkar. Bu yüzden süpürme ve gider kontrolü, balkonda sulama alışkanlığının parçasıdır.
Balkonda kurulumu hangi sırayla yapmalı?
Sıra önemlidir, çünkü dolu bir yatağı sonradan yerinden oynatmak kolay değildir. Aşağıdaki sıra, kendin yap kurulumlarında en sık yaşanan geri dönüşü önler. Dolgu içeriği ayrı bir konudur, buradaki adımlar yalnız yerleşimle ilgilidir.
- Zemindeki bant izini iki gün gözlemleyip yerleşimi kesinleştir
- Yatağı boşken kur ve zemine tam oturduğunu kontrol et
- Su yolu testini bu aşamada yap
- Yatağı son yerine yerleştir
- Dolgu ve dikimi ancak yatak yerindeyken yap
Hangi balkonda bu düzen kurulmaz
Her balkon yükseltilmiş bahçe yatağına uygun değildir. Net kısa kenarı dar olan bir balkonda 42 cm derinlik geçişi kapatıyorsa, doğru karar daha küçük ölçüye inmek veya bu alandan vazgeçmektir. Ağırlık da gerçek bir sınırdır: nemli toprak ağırdır ve yük yatağın oturduğu küçük alanda toplanır. Yapısal bir tereddüdün varsa binanın kendi teknik belgelerine ve yetkilisine danış, genel bir kural verilemez.
Kapalı balkonlarda ikinci sınır havalandırmadır. Hava akımı olmayan camekanda nem ve sıcaklık birlikte yükselir. Dekorafence ürünleri kendin yap mantığıyla satılır ve yerinde kurulum hizmeti içermez. Bu nedenle montaj yapılacak zeminin ve kullanım koşullarının önceden değerlendirilmesi kurulumun ilk adımıdır.
Sık sorulan sorular
Cam balkonda bahçe yatağı düzeninde ne değişir?
Yağmur devreye girmediği için suyun tamamı elle verilir ve zeminde kalır. Kapalı camekanda hava akımı azalır, gündüz sıcaklık ve nem birlikte yükselir. Bu yüzden düzenli havalandırma sulama kadar önemlidir. Camın önündeki ışık da mevsime göre değişir, bu nedenle yerleşimi kışın değil, bitkinin büyüyeceği aylara bakarak planlamak daha doğrudur.
Balkonda su gideri yoksa sulama nasıl yönetilir?
Gideri olmayan balkonda taşan suyun gidecek yeri yoktur, bu yüzden fazla su hiç oluşturulmamalıdır. Yatağın altına kenarı yükseltilmiş bir tepsi koy ve verdiğin suyu bölerek uygula. Tepsinin dolup dolmadığını her sulamadan sonra kontrol et, biriken suyu bekletme. Zeminde kapı eşiğine doğru eğim varsa yatağı eşikten uzak tarafa yerleştir.
Balkonun hangi bölümünün yeterli ışık aldığı nasıl anlaşılır?
Üst kat döşemesi balkonun dış şeridine gölge düşürür ve bu gölge gün içinde yer değiştirir. Bir gün boyunca sabah, öğle ve ikindi saatlerinde balkonun fotoğrafını aynı noktadan çek. Üç karede de aydınlık kalan bölüm en çok ışık alan bölümdür. Bu yöntem yön tahmininden daha güvenilirdir, çünkü karşı binanın gölgesini de hesaba katar.
Apartman yönetimi balkondaki düzene karışabilir mi?
Bu konuda genel ve kesin bir hüküm vermek doğru olmaz. Binaların yönetim planları balkon kullanımı ve cephe görünümü konusunda madde içerebilir, uygulama binadan binaya değişir. Korkuluğun dış yüzüne yerleştirme ve alt kata su damlatma çoğu tartışmanın çıkış noktasıdır. Kurulumdan önce kendi yönetim planına bakmak ve komşunu bilgilendirmek en pratik yoldur.