Paris'te havalimanından şehre varış: zaman bütçesi ve rota süreleri

Uçuş biletindeki iniş saati, şehirdeki adrese ulaşacağınız saat değildir. İkisinin arasında birbirine hiç benzemeyen iki süre kalemi durur. Terminal tarafında geçen bölüm uçuştan uçuşa değişir ve önceden tek bir rakamla yazılamaz. Yol bölümü ise mesafeye bağlı olduğu için daha öngörülebilirdir: Charles de Gaulle Havalimanı ile Paris şehir merkezi arası 35 km ve normal akışta yaklaşık 45 dakikadır.

Varış gününü bozan şey çoğunlukla bu 45 dakika değil, onun etrafındaki belirsizliktir. İniş saatine kabaca bir saat ekleyip günün geri kalanını buna göre kurmak, terminal tarafındaki değişkenliği hesaba katmaz. Varışı tek rakam yerine üç ayrı kalem halinde yazmak hem daha gerçekçi bir tahmin hem de kullanılabilir bir sapma payı üretir.

İniş saati ile adrese varış saati arasında ne var

Havalimanından şehre geçiş üç farklı bölümden oluşur ve bu bölümlerin süresi farklı şeylere bağlıdır. Birincisi terminal tarafıdır: uçağın kapıya yanaşması, pasaport kontrolü, bagajın banda gelmesi ve terminal içinde yürüme. İkincisi buluşma noktasından araca geçiştir, kısa ve büyük ölçüde sabittir. Üçüncüsü havalimanı çıkışından şehirdeki adrese kadar süren yol bölümüdür.

Bu üç kalemin planlama davranışı birbirinin tersidir. Terminal tarafı güvenilir bir ortalama üretmez ama makul bir üst sınırı vardır; bagajı geciken bir uçuş ile hızlı ilerleyen bir uçuş arasındaki fark buradan çıkar. Yol bölümü ise tersine nettir: mesafesi bellidir, esneyen tarafı günün saatidir. İkisini tek bir rakamda toplamak, iki farklı belirsizlik tipini birbirine karıştırmak anlamına gelir.

Süre kalemi	Süreyi belirleyen	Planda nasıl yazılır
Terminal tarafı	Uçuşun geldiği hat, pasaport kontrolü ve bagaj teslim hızı	Tek rakam değil, geniş bir aralık
Araca geçiş	Buluşma noktasının terminale uzaklığı	Kısa ve büyük ölçüde sabit
Yol bölümü	Rotanın mesafesi ve o saatteki trafik yoğunluğu	Referans süre artı trafik payı

Tablodaki üçüncü satır, üzerinde en çok bilgi bulunan kalemdir. Rota mesafeleri sabit olduğu için yol bölümü için gerçek bir referans süre kurulabilir. Diğer iki kalem için böyle bir referans kurulamaz; orada yapılabilecek en doğru şey aralığı geniş tutmaktır.

Paris rotalarında mesafe süre tahmininin tabanını verir

Mesafe, sürenin tabanını belirler. Trafik bu tabanı yukarı doğru esnetir, aşağı çekmez. Bu nedenle rotanın mesafesini bilmek, varış saatini tahmin etmenin ilk adımıdır.

Rota	Mesafe	Normal akışta referans süre
Charles de Gaulle Havalimanı ve Paris şehir merkezi	35 km	yaklaşık 45 dakika
Paris şehir merkezi ve Disneyland eğlence parkı	43 km	yaklaşık 45 dakika
Charles de Gaulle Havalimanı ve Disneyland çevresi otelleri	42 km	rota bazında belirlenir

Tablodaki ilk iki satır tek başına öğreticidir. 35 km ile 43 km birbirine yakın referans sürelere sahiptir, yani süreyi belirleyen tek başına mesafe değildir. Şehir merkezine giren son kilometreler, otoyolda geçilen kilometrelerle aynı hızda geçilmez. Kilometre başına düşen süre şehre yaklaştıkça artar. Bu yüzden şehir merkezine inen kısa bir rota, şehir dışında kalan daha uzun bir rotadan otomatik olarak daha kısa sürmez.

Aynı mantık havalimanı farkı için de geçerlidir. Orly Havalimanı şehre güney tarafından, Charles de Gaulle ise kuzeydoğu tarafından yaklaşır. Aynı otel adresi için iki havalimanının rota süresi aynı olmaz, dolayısıyla varış planı hangi havalimanına inildiği bilinmeden kurulamaz.

Hangi noktalar arasında tanımlı bir rota bulunduğu ve o rotanın hangi mesafeye karşılık geldiği, Paris ulasim hizmetlerinin toplandığı adreste rota seçilerek görülebilir. TürkCab tarafında tanımlı transfer rotası sayısı sekizdir, yani her adres için hazır bir referans süre bulunmaz; rota rezervasyon sırasında seçilir.

Trafik ortalamayı değil sapmayı büyütür

Yaklaşık 45 dakika, akışın normal olduğu bir yolu tarif eder. Bu rakamın altına inmek nadirdir, çünkü mesafe kısalmaz. Üstüne çıkmak ise günün saatine, hava koşullarına, yol çalışmasına ve şehirdeki etkinliklere göre mümkündür. Pratikte referans süre bir orta nokta gibi değil, alt sınıra yakın bir değer gibi davranır.

Bunun planlamadaki sonucu nettir. Varış saatini yazarken referans süreyi değil, referans sürenin üzerine trafik payı eklenmiş halini yazmak gerekir. Tek rakama bağlanan plan ilk sapmada dağılır; aralıkla kurulan plan sapmayı zaten içine almıştır. Yoğun saatlere denk gelen bir varışta payı geniş tutmak, gün içinde trafiğin gevşediği saatlere denk gelen bir varışta daraltmak makul bir yaklaşımdır. Dakikası önceden sabitlenmiş bir varış saati ise hiçbir koşulda yazılamaz, çünkü trafik yolcunun da taşıyıcının da kontrolünde değildir.

Yol trafiğinin sapmayı büyüttüğü saatlerde sorulması gereken ikinci soru, yolun kendisinden kaçınmanın mümkün olup olmadığıdır. Charles de Gaulle Havalimanı ile şehir arasında RER B raylı bağlantısı bulunur, Orly Havalimanı tarafında da şehir merkezine raylı bağlantı vardır ve bu hatlar şehir içinde metro ağına bağlanır. Raylı hat yol trafiğinin içinde ilerlemediği için, yoğun saatlerde yol tarafında görülen sapmayı aynı biçimde taşımaz. Terminal çıkışındaki havalimanı taksi durağı ise önceden herhangi bir düzenleme yapmadan, varışta karar vererek kullanılabilen seçenektir.

Hangi seçeneğin makul kaldığı yolcu profiline göre değişir. Tek başına seyahat eden, bagajı kabin boyutunda kalan ve varış saatinde esnekliği olan bir yolcu için raylı bağlantı çoğu durumda yeterlidir; aktarma yapmak bu profil için ağır bir maliyet değildir. Bagajı ağır olan, küçük çocukla veya kalabalık bir grupla gelen, adresi raylı hattın uzağında kalan ya da aktarmasız biçimde kapıya gitmesi gereken bir yolcu için karşılaştırma tersine döner. Havalimanı transferi bu nedenle her varış için doğru seçim değildir; uygun olan seçenek bagaja, grubun büyüklüğüne, adrese ve o günkü programa göre değişir.

Transfer tarafında bu belirsizliğin maliyete yansıyıp yansımaması ayrı bir sorudur. TürkCab'de ücret rezervasyon sırasında sabitlenir, dolayısıyla yolda geçen ek süre tutara yansımaz. Bu düzenleme zaman riskinin yalnızca maliyet tarafını sabitler, zamanın kendisini kısaltmaz. Her yolcu profili için de belirleyici değildir: programında boşluk bulunan bir yolcu için tutarın nasıl hesaplandığı çoğu zaman ikinci sıradaki ölçüttür, buna karşılık varış saati başkalarının programına bağlanan bir yolculukta aynı ayrıntı öne çıkar.

Gündüz varışında terminal çıkışı ile rota süresi nasıl birleşir

Gündüz inen bir uçuşta zaman bütçesi iki kalemin toplamıdır: terminal çıkışına kadar geçen süre ve rotanın kendi süresi. Bu iki kalem farklı yönlerden geldiği için toplamları tek bir saat değil, alt ucu ve üst ucu olan bir aralık verir. Sıralı bir hesap bu aralığı görünür kılar.

1. Paris'e inen son uçuş bacağının iniş saatini başlangıç noktası olarak al.
2. Terminal çıkışına kadar geçen bölüm için tek bir rakam değil geniş bir aralık ayır; bu kalem uçuştan uçuşa değişir.
3. İnilen havalimanı ile gidilecek adres arasındaki rotanın referans süresini ekle; Charles de Gaulle Havalimanı ile Paris şehir merkezi arasındaki 35 km için bu süre normal akışta yaklaşık 45 dakikadır.
4. Varışın gündüzün hangi saatine denk geldiğine göre referans sürenin üzerine trafik payı ekle.
5. Alt uç ile üst ucu birlikte yaz; günün geri kalanını tek bir varış saatine değil bu iki uca göre değerlendir.

Bu hesabın asıl çıktısı tek bir saat değil, aralığın genişliğidir. Genişlik büyükse belirsizliğin ağırlığı terminal çıkışındadır ve rota tarafında yapılabilecek bir şey kalmaz. Genişlik darsa baskın kalem gündüz rota süresidir; bu durumda mesafeye karşılık gelen referans süre planın omurgası haline gelir ve varış sonrası akış daha net kurulabilir.

Rötar planın hangi kısmını bozar

Rötarın etkisi kaybedilen dakikalarla sınırlı değildir. Asıl etki, iniş saatinin başka bir trafik rejimine kaymasıdır. Öğle saatlerinde inmesi beklenen bir uçuş akşam saatlerine kayarsa, yol bölümü aynı mesafede daha uzun sürebilir. Bu nedenle rötar bilgisi netleştiğinde yalnızca varış saati değil, o saate karşılık gelen trafik payı da yeniden hesaplanmalıdır.

TürkCab tarafında uçuş rötarında bekleme için ek ücret talep edilmiyor. Bu, gecikmenin maliyet tarafını plandan çıkarır. Zaman tarafı ise yerinde durur: yeni iniş saati belli olduğunda hem terminal aralığı hem de o saate karşılık gelen trafik payı yeniden yazılmalıdır.

Sık sorulan sorular

Aktarmalı uçuşta zaman bütçesi hangi iniş saatine göre kurulur

Paris'e inen son bacağın iniş saatine göre kurulur. Aktarma noktasındaki gecikme kendi başına planı bozmaz, son bacağın iniş saatini kaydırdığı için bozar. Aktarmalı biletlerde varış hesabı ilk kalkış saatine değil son iniş saatine bağlanır ve bu saat değiştiğinde yol bölümünün trafik payı da yeniden değerlendirilir.

Dönüş yolculuğunda aynı süre hesabı geçerli mi

Mesafe aynıdır, hesabın yönü terstir. Varışta belirsizlik terminal tarafındadır ve hesap ileri doğru yapılır. Dönüşte havalimanında olunması gereken saat sabittir, dolayısıyla hesap geriye doğru kurulur: uçuş saatinden geriye doğru terminal işlemleri, sonra rota süresi, sonra trafik payı düşülür. Bu yüzden dönüş yönünde trafik payını dar tutmanın bedeli daha ağırdır.