Siyatik ağrısında yatak istirahati yerine hareketli tedavi öneriliyor

İngiltere Ulusal Sağlık ve Bakım Mükemmeliyeti Enstitüsü'nün NG59 kılavuzu, 16 yaş üstü bel ağrısı ve siyatikte kişilere olağan aktivitelere devam etmelerini, işe ve günlük yaşama dönüşün desteklenmesini öneriyor. Kılavuz, kendi kendine yönetimi ve hareketi yolun her basamağına yazıyor; yatak istirahatini bir tedavi seçeneği olarak öne çıkarmıyor. Riski yüksek görülenlerde egzersiz programı, gerektiğinde manuel terapiyle birlikte öneriliyor.

Cochrane'in 10 randomize çalışmayı (1.923 kişi) toplayan derlemesi, akut bel ağrısında aktif kalma önerisinin yatak istirahatine göre ağrı ve işlevde küçük bir üstünlük sağladığını gösterdi. Siyatik alt grubunda iki yaklaşım arasında ağrı farkı belirgin değildi; işlevde ise yatak istirahati lehine bir avantaj yoktu. Yani yatmak, siyatikte kanıtlanmış bir üstünlük üretmiyor. Kılavuzun "hareket edin" demesinin nedeni bu: yatak, en azından daha iyi bir seçenek değil.

Klinikte siyatik denince hala ilk cümlenin "birkaç gün yat" olduğunu belirten Ataşehir merkezli Osteopat Fizyoterapist Mustafa Kurt, bu alışkanlığın iyileşmeyi değil, korkuyu büyüttüğünü söyledi.

"SİNİR, HAREKETSİZLİKTEN HOŞLANMIYOR"

Kurt şu değerlendirmede bulundu:

"Siyatik, belden bacağa inen bir sinir irritasyonu. Kişi yatağa yatınca bacak daha az ağrıyor sanıyor; aslında hareket azaldığı için kas kapanıyor, sinir kayması azalıyor, ayağa kalkınca aynı şok geri geliyor. İlk bir-iki gün tempo düşer. Ondan sonrası yürüyüş, güvenli eğilme-kalkma ve bel-kalça kontrolü. Yatak tedavi değil, kötü günü geçirme aracı."

Hareketli tedavinin ne anlama geldiğini netleştiren Kurt, sözlerine şöyle devam etti:

"Hareketli tedavi, ağrı varken koşmak demek değil. Ağrıyı artıran oturuşu kısaltmak, kısa yürüyüşleri gün içine yaymak, sinirin rahat kaydığı pozisyonları bulmak ve gövdeyi tekrar işe almak demek. NICE'ın 'olağan aktiviteye devam' cümlesi de bu: hayat durmasın, yük ölçülü gelsin."

"KIRMIZI BAYRAK AYRI, YATAK AYRI"

Acil tabloların istirahat tartışmasının dışı olduğunu vurgulayan Kurt, şunları kaydetti:

"İlerleyici bacak güçsüzlüğü, eyer tarzı uyuşma, idrar veya gaita kontrolünde bozulma varsa vakit kaybedilmez; bu yatak-hareket meselesi değil. Bunlar yoksa siyatikte birinci iş filmi bekleyip yatağa girmek değil. Klinikte yayılımı, kuvveti, oturunca artışı ve yürüyüş mesafesini bakıyoruz. Siyatik programına yatağa yatarak gelmiş kişi kabaca üç başvurudan ikisi; film beklerken günler yatakta geçmiş oluyor."

Uzun oturuşun siyatikte ayrı bir tetik olduğunu belirten Kurt, "Araba, koltuk ve ofis sandalyesi siniri geriyor. Kişi yatağa yatıp günün geri kalanını yine oturarak geçiriyorsa istirahat etmiş olmuyor; yalnızca pozisyon değiştiriyor" dedi.

"İYİLEŞME, YÜRÜYÜŞLE ÖLÇÜLÜR"

Kurt sözlerini şöyle sonlandırdı:

"Siyatikte başarı, yattığı yerde ağrının susması değil; kişinin yürüyüşü, işi ve uykuyu geri alması. Yatak istirahati bunu hızlandırmıyor. Hedefimiz siniri korkutmadan hareket ettirmek; çünkü kılavuzun da yazdığı şey bu."

Siyatik ağrısında fizyoterapi yaklaşımına ilişkin bilgiler Fzt. Mustafa Kurt tarafından yayımlanıyor.