Mühendislik Emeği Değersizleştiriliyor: Oda'dan Çarpıcı Talepler

kampanyası kapsamında 12 Kasım 2026 Perşembe günü Türkiye'nin 81 ilinde eş zamanlı basın açıklaması gerçekleştirdi. Atapark Belediye Sosyal Tesisleri'nde düzenlenen kahvaltı buluşmasının ardından Atakule önünde saat 12.00'de yapılan açıklamada, mühendislik hizmetlerinin kamusal sorumluluk olmaktan çıkarıldığı ve meslek mensuplarının ağır ekonomik ve mesleki sorunlarla karşı karşıya olduğu vurgulandı.
 
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu adına yapılan açıklamada, ülkenin köprülerini, barajlarını, yollarını, konutlarını, okullarını ve hastanelerini inşa eden mühendislerin bilimsel bilgiyi halkın yararına sunma sorumluluğuyla hareket ettiği belirtildi. Ancak yıllardır izlenen politikaların mühendislik hizmetlerini yalnızca bir maliyet kalemine indirgediği, bilimsel bilgi, mesleki deneyim ve liyakatin geri plana itildiği ifade edildi.
 

 
Açıklamada, güvenli yapı üretiminin temel unsuru olan mühendislik hizmetlerinin kimi zaman yalnızca bir imza ve evrak prosedürü olarak görüldüğüne dikkat çekilerek, "Oysa mühendislik bir formalite değildir! Mühendislik, insan yaşamının güvencesidir!" denildi. Mühendislik bilgisinin ve kamusal denetimin yok sayılmasının bedelini yalnızca mühendislerin değil, bütün toplumun ödediği vurgulandı.
 

 
Kamuda çalışan mühendislerin ek gösterge, özel hizmet tazminatı ve emekliliğe yansıyan haklar bakımından kayıplar yaşadığı; taşeronlaşma ve liyakate aykırı uygulamaların kamunun mühendislik kapasitesini zayıflattığı belirtildi. Özel sektörde ise düşük ücretler, uzun çalışma saatleri, karşılığı ödenmeyen fazla mesailer ve güvencesiz istihdamın öne çıktığı ifade edildi. Sigorta primlerinin gerçek ücretler üzerinden yatırılmaması ve çalışma günlerinin eksik gösterilmesinin sosyal güvenlik haklarında ciddi kayıplara yol açtığı kaydedildi.
 

 
Türkiye'nin bir deprem ülkesi olduğu hatırlatılan açıklamada, "Deprem doğa olayıdır, ancak yıkım kader değildir" denilerek bilimsel planlama, nitelikli mühendislik hizmetleri ve etkin yapı denetimiyle yıkıcı sonuçların azaltılabileceği belirtildi. Ülkenin güncel ve kapsamlı bir yapı stoku envanterinin hâlâ bulunmadığı, milyonlarca yurttaşın yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürdüğü vurgulandı. İmar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış veya projesine aykırı yapılara teknik güvenlik incelemesi yapılmadan hukuki statü kazandırıldığı ifade edildi.
 
Talepler sıralandı
 
Açıklamada talepler şu başlıklarla kamuoyuna duyuruldu:
• İnsanca yaşamaya yetecek ücret ve güvenceli çalışma koşulları; mühendislik hizmetleri için mesleki bilgi, emek ve sorumluluğa uygun asgari ücret belirlenmesi ve TMMOB'nin belirleme-denetleme yetkisinin yasal güvenceye kavuşturulması
• Kamuda liyakat, güvenceli istihdam ve adil ücret; ek gösterge, tazminat ve ek ödemelerin emekliliğe yansıtılması, taşeronlaşmaya son verilmesi
• Genç mühendisler için iş, emekli mühendisler için insanca yaşam; planlı istihdam politikaları ve emekli aylıklarının insan onuruna yaraşır düzeye yükseltilmesi
• Yetkin mühendislik ve adil yetki-sorumluluk düzeni; mesleki sorumlulukların fiilî görev, yetki ve kusur esas alınarak tanımlanması, deprem yargılamalarında bilimsel bilirkişilik sistemi ve teknik ihtisas mahkemeleri kurulması
• Nitelikli proje hizmeti ve her şantiyeye bir şef; şantiye şefliğinin tam zamanlı hâle getirilmesi, çoklu görevlendirmeye son verilmesi
• Bağımsız, etkin ve kamusal niteliği güçlü yapı denetim sistemi; denetimin maliyet baskısından çıkarılması, denetim görevini yürüten mühendislerin baskı, tehdit ve şiddete karşı korunması
• Güvenli yapılar ve sağlıklı kentler; yapı stoku envanterinin çıkarılması, periyodik yapı kontrol sistemi oluşturulması, Yapı Kayıt Belgesi bulunan yapıların durumunun tapu kayıtlarında görülebilmesi
• Nitelikli mühendislik eğitimi, eşitlik ve mesleki saygınlık; kadın mühendislerin karşılaştığı ayrımcılığın ortadan kaldırılması, mobbing, taciz ve şiddete karşı güvenli çalışma koşulları sağlanması 

 
Açıklamada, "Bu talepler yalnızca mesleki talepler değil, kamu yararının gereğidir" denilerek, mühendislik emeğinin değersizleştirilmesinin bedelinin yalnızca mühendislerin geleceğiyle sınırlı olmadığı; güvenliği sorgulanmayan okullarda eğitim gören çocukların, depreme dayanıklı hastanelerde sağlık hizmeti alması gereken yurttaşların ve güvenli konutlarda yaşamak isteyen milyonların geleceği olduğu vurgulandı.
 
Türkiye Büyük Millet Meclisi, ilgili bakanlıklar ve bütün kamu kurumlarına çağrıda bulunulan açıklamada, "Artık sorunlarımızın tespit edilmesini değil, çözülmesini istiyoruz" ifadesi kullanıldı. Açıklama, "Mesleğimizi savunacağız! Emeğimizi savunacağız! Halkımızın yaşam hakkını savunacağız! Kamu yararını savunacağız! Yan yanayız! Omuz omuzayız! 81 ilde alanlardayız!" sloganlarıyla sona erdi.